Najnowsza publikacja naszego zespołu w czasopiśmie Current Zoology! Nasze badanie zostało przeprowadzone w Borach Tucholskich (północna Polska), gdzie mieliśmy unikalną okazję do analizy zachowania sarny europejskiej (Capreolus capreolus) w momencie częściowej rekolonizacji tego kompleksu leśnego przez wilki (Canis lupus). W trzech obszarach badawczych różniących się presją wilków, ludzi (rekreacja, polowania) Dzięki kamerom video rejestrowaliśmy aktywność saren, wilków i ludzi w latach 2016–2017. Zachowania saren zaklasyfikowano jako: czujność, żerowanie, ruch, inne. Analizy statystyczne obejmowały m.in. współczynniki nakładania się aktywności dobowej (Δ), testy Watsona–Wheelera i modele GLM.
Presja wilków nie zwiększała proporcji czujności do żerowania, ale istotnie zwiększała czas przeznaczony na poruszanie się. W obszarach z intensywną obecnością ludzi (rekreacja i/lub polowania) sarny stosowały strategię czasowego unikania, ograniczając aktywność w porach największej aktywności człowieka. Nie zaobserwowano dowodów na czasowe unikanie wilków przez sarny – wzorce aktywności obu gatunków nakładały się. Rekreacja (nawet bez polowań) miała podobny efekt ograniczający aktywność saren jak polowania.
Sarny reagują odmiennie na presję wilków i ludzi: Wilki wywołują głównie wzrost ruchliwości (strategia unikania poprzez przemieszczanie się). Ludzie powodują przesunięcie aktywności do mniej ryzykownych godzin (strategia czasowego unikania). Stałe zwiększenie czujności nie jest opłacalne energetycznie, dlatego sarna wybiera inne strategie obronne. Presja antropogeniczna może być dla saren bardziej stresująca niż obecność drapieżników, a intensywna rekreacja wpływa na zachowanie podobnie jak polowania. Wyniki podkreślają znaczenie uwzględniania różnych typów stresorów (wilki vs. ludzie).
Źródło: Andżelika Haidt, Radosław Gawryś, Maciej Szewczyk, Kateryna Lipińska, Karolina Lubińska, Reactions of roe deer to human disturbances and wolf predation in a Polish forest, Current Zoology, 2025;, zoaf059, https://doi.org/10.1093/cz/zoaf059
