W ramach projektu badacze otrzymali łącznie 371 zgłoszeń, z czego 312 dotyczyło pojedynczych, bliskich spotkań wilków z ludźmi w latach 2012–2022. Te relacje nie spełniały kryteriów zachowania drapieżnego ani silnej habituacji (czyli powtarzającego się, niebezpiecznego dla ludzi zachowania). Pozostałe przypadki pominięto w analizie z powodu niespełnienia kryteriów lub braku wystarczających informacji. Ostatecznie 20 przypadków zaklasyfikowano jako spełniające kryteria silnej habituacji i/lub odważnego zachowania wilków. Przypadki te pochodziły z sześciu krajów.
Spośród tych 20 przypadków, jeden został uznany za przykład silnej habituacji (wilki pozwalały ludziom się zbliżać), a pozostałe 19 – za przykłady zuchwałych wilków (wilki same podchodziły do ludzi). Warto zaznaczyć, że te zachowania wilków zazwyczaj wynikały z wcześniejszej habituacji. Pod względem lokalizacji, przypadki pochodziły z: Niemiec (6), Włoch (6), Grecji (3), Polski (2) oraz po jednym z Holandii i Czech. Aż 85% (n = 17) dotyczyło obszarów ponownie zasiedlonych przez wilki po 2012 roku (Kaczensky i in. 2021, 2024).
Trzy przypadki z Niemiec były powiązane i dotyczyły jednego miotu szczeniąt, których zachowanie wskazywało na pozytywne uwarunkowanie przez ludzi. W 75% przypadków w spotkaniach uczestniczył pojedynczy wilk. Wyjątkową sytuację odnotowano w Tolve (Włochy), gdzie aż pięć osobników z jednej grupy rodzinnej – zarówno dorosłych, jak i rocznych – regularnie pojawiało się w mieście.
W przypadkach, gdzie znany był wiek wilków (80%, n = 16), aż 14 osobników (87%) miało około roku, a trzy były szczeniętami. Tylko jeden wilk miał 11 lat, a jego zachowanie prawdopodobnie wynikało z kalectwa. Wśród przypadków, w których znana była płeć, stosunek wynosił 1:1 (5 samców i 5 samic), co potwierdza wcześniejsze badania, że skłonność do ryzyka w otoczeniu ludzi nie zależy od płci (Kojola i in. 2016).
W dwóch przypadkach odnotowano, że nietypowe zachowanie wilków mogło mieć związek z złym stanem zdrowia. Jeden z wilków cierpiał na choroby zakaźne (nosówka, parwowiroza) oraz uraz kręgosłupa, co znacznie ograniczało jego zdolność do polowania. Z kolei samica z Polski miała zmiany w śledzionie, co mogło wpływać na kondycję i prowadzić do uwarunkowania pokarmowego (Nowak i in. 2021). Dwa inne wilki, uznane za zuchwałe mogły pochodzić z niewoli. Jeden z nich nosił ślady po obroży. Samica z Czech miała przeciwciała przeciwko wściekliźnie, mimo że choroba nie została u niej stwierdzona – co sugeruje wcześniejsze szczepienie w warunkach niewoli.
W 70% przypadków (n = 14) minimalna odległość między człowiekiem a wilkiem wynosiła od 0 do 5 metrów. Przy czym w czterech przypadkach doszło do fizycznego kontaktu z człowiekiem (20% ogółu). Fizyczny kontakt dotyczył wilków które prawdopodobnie pochodziły z niewoli lub były silnie uwarunkowane pokarmowo. W przypadku z Czech nie doszło do zranienia człowieka – kontakt nastąpił, gdy właściciel ratował swojego psa z pyska wilka. W innych przypadkach odnotowano pogryzienia ludzi.
W 85% przypadków (n = 17) udało się zidentyfikować tzw. atraktanty czyli czynniki przyciągające wilki. Wyróżniono następujące rodzaje: pożywienie (n = 12, np. śmieci, karma dla zwierząt domowych, resztki kuchenne), psy (n = 11) oraz sprzęt ludzki (n = 1). Tylko w jednym przypadku zastosowano usunięcie atraktanta (śmieci) doprowadziło do ustania zgłoszeń nietypowego zachowania wilka. Źródła pożywienia odnotowano w 12 przypadkach, z czego tylko w 5 były one jedynym czynnikiem. W 7 przypadkach wilki interesowały się psami, co zazwyczaj kończyło się obrażeniami lub śmiercią. Natomiast w dwóch przypadkach samice wilków interesowały się psami prawdopodobnie z powodów rozrodczych. Tylko w jednym przypadku atraktantem nie było ani pożywienie, ani psy, lecz sprzęt leśników, którym zainteresowały się szczenięta.
Opracowanie: A. Haidt w oparciu raport „Bold wolf behaviour: definitions and analysis of reported past cases across Europe” dostępny w języku angielskim pod linkiem:
