{"id":125,"date":"2025-09-22T11:02:21","date_gmt":"2025-09-22T11:02:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/?p=125"},"modified":"2025-09-22T11:02:22","modified_gmt":"2025-09-22T11:02:22","slug":"reakcje-sarny-na-drapieznictwo-wilka-i-presje-z-strony-czlowieka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/2025\/09\/22\/reakcje-sarny-na-drapieznictwo-wilka-i-presje-z-strony-czlowieka\/","title":{"rendered":"Reakcje sarny na drapie\u017cnictwo wilka i presj\u0119 z strony cz\u0142owieka"},"content":{"rendered":"\n

Najnowsza publikacja naszego zespo\u0142u w czasopi\u015bmie Current Zoology!<\/strong> Nasze badanie zosta\u0142o przeprowadzone w Borach Tucholskich (p\u00f3\u0142nocna Polska), gdzie mieli\u015bmy unikaln\u0105 okazj\u0119 do analizy zachowania sarny europejskiej (Capreolus capreolus<\/em>) w momencie cz\u0119\u015bciowej rekolonizacji tego kompleksu le\u015bnego przez wilki (Canis lupus<\/em>). W trzech obszarach badawczych r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 presj\u0105 wilk\u00f3w, ludzi (rekreacja, polowania) Dzi\u0119ki kamerom video rejestrowali\u015bmy aktywno\u015b\u0107 saren, wilk\u00f3w i ludzi w latach 2016\u20132017. Zachowania saren zaklasyfikowano jako: czujno\u015b\u0107, \u017cerowanie, ruch, inne. Analizy statystyczne obejmowa\u0142y m.in. wsp\u00f3\u0142czynniki nak\u0142adania si\u0119 aktywno\u015bci dobowej (\u0394), testy Watsona\u2013Wheelera i modele GLM.<\/p>\n\n\n\n

Presja wilk\u00f3w nie zwi\u0119ksza\u0142a proporcji czujno\u015bci do \u017cerowania, ale istotnie zwi\u0119ksza\u0142a czas przeznaczony na poruszanie si\u0119. W obszarach z intensywn\u0105 obecno\u015bci\u0105 ludzi (rekreacja i\/lub polowania) sarny stosowa\u0142y strategi\u0119 czasowego unikania, ograniczaj\u0105c aktywno\u015b\u0107 w porach najwi\u0119kszej aktywno\u015bci cz\u0142owieka. Nie zaobserwowano dowod\u00f3w na czasowe unikanie wilk\u00f3w przez sarny \u2013 wzorce aktywno\u015bci obu gatunk\u00f3w nak\u0142ada\u0142y si\u0119. Rekreacja (nawet bez polowa\u0144) mia\u0142a podobny efekt ograniczaj\u0105cy aktywno\u015b\u0107 saren jak polowania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sarny reaguj\u0105 odmiennie na presj\u0119 wilk\u00f3w i ludzi: Wilki wywo\u0142uj\u0105 g\u0142\u00f3wnie wzrost ruchliwo\u015bci (strategia unikania poprzez przemieszczanie si\u0119). Ludzie powoduj\u0105 przesuni\u0119cie aktywno\u015bci do mniej ryzykownych godzin (strategia czasowego unikania). Sta\u0142e zwi\u0119kszenie czujno\u015bci nie jest op\u0142acalne energetycznie, dlatego sarna wybiera inne strategie obronne. Presja antropogeniczna mo\u017ce by\u0107 dla saren bardziej stresuj\u0105ca ni\u017c obecno\u015b\u0107 drapie\u017cnik\u00f3w, a intensywna rekreacja wp\u0142ywa na zachowanie podobnie jak polowania. Wyniki podkre\u015blaj\u0105 znaczenie uwzgl\u0119dniania r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w stresor\u00f3w (wilki vs. ludzie).<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: And\u017celika Haidt, Rados\u0142aw Gawry\u015b, Maciej Szewczyk, Kateryna Lipi\u0144ska, Karolina Lubi\u0144ska, Reactions of roe deer to human disturbances and wolf predation in a Polish forest,\u00a0Current Zoology<\/em>, 2025;, zoaf059,\u00a0https:\/\/doi.org\/10.1093\/cz\/zoaf059<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najnowsza publikacja naszego zespo\u0142u w czasopi\u015bmie Current Zoology! Nasze badanie zosta\u0142o przeprowadzone w Borach Tucholskich (p\u00f3\u0142nocna Polska), gdzie mieli\u015bmy unikaln\u0105 okazj\u0119 do analizy zachowania sarny europejskiej (Capreolus capreolus) w momencie cz\u0119\u015bciowej rekolonizacji tego kompleksu le\u015bnego przez wilki (Canis lupus). W trzech obszarach badawczych r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 presj\u0105 wilk\u00f3w, ludzi (rekreacja, polowania) Dzi\u0119ki kamerom video rejestrowali\u015bmy aktywno\u015b\u0107 … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":127,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[25,26,23,24],"class_list":["post-125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-naukowo","tag-lowiectwo","tag-rekreacja","tag-sarna","tag-wilk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":128,"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125\/revisions\/128"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.psyiwilki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}