W ramach projektu badacze otrzymali \u0142\u0105cznie 371 zg\u0142osze\u0144, z czego 312 dotyczy\u0142o pojedynczych, bliskich spotka\u0144 wilk\u00f3w z lud\u017ami w latach 2012\u20132022. Te relacje nie spe\u0142nia\u0142y kryteri\u00f3w zachowania drapie\u017cnego ani silnej habituacji (czyli powtarzaj\u0105cego si\u0119, niebezpiecznego dla ludzi zachowania). Pozosta\u0142e przypadki pomini\u0119to w analizie z powodu niespe\u0142nienia kryteri\u00f3w lub braku wystarczaj\u0105cych informacji. Ostatecznie 20 przypadk\u00f3w zaklasyfikowano jako spe\u0142niaj\u0105ce kryteria silnej habituacji i\/lub odwa\u017cnego zachowania wilk\u00f3w. Przypadki te pochodzi\u0142y z sze\u015bciu kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Spo\u015br\u00f3d tych 20 przypadk\u00f3w, jeden zosta\u0142 uznany za przyk\u0142ad silnej habituacji (wilki pozwala\u0142y ludziom si\u0119 zbli\u017ca\u0107), a pozosta\u0142e 19 \u2013 za przyk\u0142ady zuchwa\u0142ych wilk\u00f3w (wilki same podchodzi\u0142y do ludzi). Warto zaznaczy\u0107, \u017ce te zachowania wilk\u00f3w zazwyczaj wynika\u0142y z wcze\u015bniejszej habituacji. Pod wzgl\u0119dem lokalizacji, przypadki pochodzi\u0142y z: Niemiec (6), W\u0142och (6), Grecji (3), Polski (2) oraz po jednym z Holandii i Czech. <\/strong>A\u017c 85% (n = 17) dotyczy\u0142o obszar\u00f3w ponownie zasiedlonych przez wilki po 2012 roku (Kaczensky i in. 2021, 2024).<\/p>\n\n\n\n Trzy przypadki z Niemiec by\u0142y powi\u0105zane i dotyczy\u0142y jednego miotu szczeni\u0105t, kt\u00f3rych zachowanie wskazywa\u0142o na pozytywne uwarunkowanie przez ludzi. W 75% przypadk\u00f3w w spotkaniach uczestniczy\u0142 pojedynczy wilk. Wyj\u0105tkow\u0105 sytuacj\u0119 odnotowano w Tolve (W\u0142ochy), gdzie a\u017c pi\u0119\u0107 osobnik\u00f3w z jednej grupy rodzinnej \u2013 zar\u00f3wno doros\u0142ych, jak i rocznych \u2013 regularnie pojawia\u0142o si\u0119 w mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n W przypadkach, gdzie znany by\u0142 wiek wilk\u00f3w (80%, n = 16), a\u017c 14 osobnik\u00f3w (87%) mia\u0142o oko\u0142o roku, a trzy by\u0142y szczeni\u0119tami. <\/strong>Tylko jeden wilk mia\u0142 11 lat, a jego zachowanie prawdopodobnie wynika\u0142o z kalectwa. W\u015br\u00f3d przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych znana by\u0142a p\u0142e\u0107, stosunek wynosi\u0142 1:1 (5 samc\u00f3w i 5 samic), co potwierdza wcze\u015bniejsze badania, \u017ce sk\u0142onno\u015b\u0107 do ryzyka w otoczeniu ludzi nie zale\u017cy od p\u0142ci (Kojola i in. 2016).<\/p>\n\n\n\n W dw\u00f3ch przypadkach odnotowano, \u017ce nietypowe zachowanie wilk\u00f3w mog\u0142o mie\u0107 zwi\u0105zek z z\u0142ym stanem zdrowia. Jeden z wilk\u00f3w cierpia\u0142 na choroby zaka\u017ane (nos\u00f3wka, parwowiroza) oraz uraz kr\u0119gos\u0142upa, co znacznie ogranicza\u0142o jego zdolno\u015b\u0107 do polowania. Z kolei samica z Polski mia\u0142a zmiany w \u015bledzionie, co mog\u0142o wp\u0142ywa\u0107 na kondycj\u0119 i prowadzi\u0107 do uwarunkowania pokarmowego (Nowak i in. 2021). Dwa inne wilki, uznane za zuchwa\u0142e mog\u0142y pochodzi\u0107 z niewoli. Jeden z nich nosi\u0142 \u015blady po obro\u017cy. Samica z Czech mia\u0142a przeciwcia\u0142a przeciwko w\u015bciekli\u017anie, mimo \u017ce choroba nie zosta\u0142a u niej stwierdzona \u2013 co sugeruje wcze\u015bniejsze szczepienie w warunkach niewoli. <\/p>\n\n\n\n W 70% przypadk\u00f3w (n = 14) minimalna odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a wilkiem wynosi\u0142a od 0 do 5 metr\u00f3w. Przy czym w czterech przypadkach dosz\u0142o do fizycznego kontaktu z cz\u0142owiekiem (20% og\u00f3\u0142u). Fizyczny kontakt dotyczy\u0142 wilk\u00f3w kt\u00f3re prawdopodobnie pochodzi\u0142y z niewoli lub by\u0142y silnie uwarunkowane pokarmowo. W przypadku z Czech nie dosz\u0142o do zranienia cz\u0142owieka \u2013 kontakt nast\u0105pi\u0142, gdy w\u0142a\u015bciciel ratowa\u0142 swojego psa z pyska wilka. W innych przypadkach odnotowano pogryzienia ludzi.<\/p>\n\n\n\n W 85% przypadk\u00f3w (n = 17) uda\u0142o si\u0119 zidentyfikowa\u0107 tzw. atraktanty czyli czynniki przyci\u0105gaj\u0105ce wilki. Wyr\u00f3\u017cniono nast\u0119puj\u0105ce rodzaje: po\u017cywienie<\/strong> (n = 12, np. \u015bmieci, karma dla zwierz\u0105t domowych, resztki kuchenne), psy <\/strong>(n = 11) oraz sprz\u0119t ludzki<\/strong> (n = 1). Tylko w jednym przypadku zastosowano usuni\u0119cie atraktanta (\u015bmieci) doprowadzi\u0142o do ustania zg\u0142osze\u0144 nietypowego zachowania wilka. \u0179r\u00f3d\u0142a po\u017cywienia odnotowano w 12 przypadkach, z czego tylko w 5 by\u0142y one jedynym czynnikiem. W 7 przypadkach wilki interesowa\u0142y si\u0119 psami, co zazwyczaj ko\u0144czy\u0142o si\u0119 obra\u017ceniami lub \u015bmierci\u0105. Natomiast w dw\u00f3ch przypadkach samice wilk\u00f3w interesowa\u0142y si\u0119 psami prawdopodobnie z powod\u00f3w rozrodczych. Tylko w jednym przypadku atraktantem nie by\u0142o ani po\u017cywienie, ani psy, lecz sprz\u0119t le\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3rym zainteresowa\u0142y si\u0119 szczeni\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n